Η επιστημονική φαντασία, όταν στρέφει ξανά το βλέμμα της προς τα άστρα, επιστρέφει σε μια από τις πιο παλιές και επίμονες επιθυμίες του ανθρώπου, στην πίστη ότι το άγνωστο μπορεί να γίνει κατανοητό, ότι το σύμπαν, όσο αδιάφορο κι αν μοιάζει, μπορεί να διαβαστεί μέσα από τη γλώσσα της επιστήμης, και ότι η γνώση δεν είναι απλώς εργαλείο κυριαρχίας πάνω στον κόσμο, αλλά τρόπος επιβίωσης, επικοινωνίας και τελικά ελπίδας. Σε αυτή την παράδοση κινείται ο Άντι Γουέιρ, ένας συγγραφέας που, μετά τον Άνθρωπο στον Άρη, απέδειξε πως το hard sci-fi μπορεί να παραμένει απολύτως προσιτό χωρίς να προδίδει την επιστημονική του βάση, μετατρέποντας εξισώσεις, πειράματα, χημικές αντιδράσεις, μηχανικές βλάβες και αυτοσχέδιες λύσεις σε καθαρή αφηγηματική ένταση.
Με το Αποστολή Χαίρε Μαρία, ο Γουέιρ επανέρχεται σε γνώριμο έδαφος, μόνο που αυτή τη φορά το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο, η μοναξιά βαθύτερη και η συναισθηματική ανταμοιβή πολύ πιο δυνατή. Ο Ράιλαντ Γκρέις ξυπνά σε ένα διαστημόπλοιο χωρίς μνήμη, χωρίς να γνωρίζει ποιος είναι, πού βρίσκεται και γιατί δύο πτώματα βρίσκονται δίπλα του, μέχρι που οι αναμνήσεις αρχίζουν σταδιακά να επιστρέφουν και μαζί τους αποκαλύπτεται η πραγματική αποστολή του. Η Γη απειλείται από τους αστροφάγους, έναν μικροοργανισμό που απορροφά την ενέργεια του Ήλιου, μειώνοντας την φωτεινότητα του και επόμενος, οδηγώντας την Γη σε μια αργή αλλά βέβαιη κατάρρευση, και η αποστολή Χαίρε Μαρία αποτελεί την τελευταία προσπάθεια της ανθρωπότητας να βρει λύση πριν η θερμοκρασία, οι καλλιέργειες, η οικονομία και ο πολιτισμός αρχίσουν να διαλύονται κάτω από το βάρος μιας πλανητικής κρίσης.
Ο Γκρέις, πρώην καθηγητής φυσικών επιστημών, βρίσκεται έτη φωτός μακριά από τη Γη, κουβαλώντας χωρίς να το έχει επιλέξει συνειδητά την ευθύνη της επιβίωσης ενός ολόκληρου είδους. Εκεί ο Γουέιρ ξανακάνει αυτό που ξέρει καλύτερα, χτίζοντας την ένταση όχι μέσα από διαστημικές μάχες, αυτοκρατορίες και τεχνολογικά θαύματα ακατανόητης κλίμακας, αλλά μέσα από τη διαδικασία της επιστημονικής σκέψης. Κάθε πρόβλημα διασπάται σε μικρότερα, κάθε αποτυχία γεννά ένα νέο πείραμα, κάθε παρατήρηση μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη, και η επιστήμη παύει να είναι το διακοσμητικό υπόβαθρο και να γίνεται κεντρικό στοιχείο της αφήγησης. Όπως και στον Άνθρωπο στον Άρη, η απόλαυση βρίσκεται σε αυτή την παράξενη χαρά της λύσης, στην αίσθηση ότι παρακολουθούμε έναν άνθρωπο να σκέφτεται κάτω από ασφυκτική πίεση, να αυτοσαρκάζεται, να πανικοβάλλεται, να συνέρχεται και να συνεχίζει.
Η μεγάλη διαφορά, και ταυτόχρονα το στοιχείο που κάνει το Αποστολή Χαίρε Μαρία να ξεχωρίσει από τον Άνθρωπο στον Άρη, είναι ο συμπρωταγωνιστής του Γκρέις, ο Ρόκι. Η εμφάνιση του εξωγήινου μηχανικού, ενός πλάσματος ριζικά διαφορετικού από τον άνθρωπο, από άλλο κόσμο, με άλλη βιολογία που δεν είναι βασισμένη στον άνθρακα, άλλες αισθήσεις και άλλη αντίληψη της ύλης, θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει το βιβλίο είτε προς το μελό είτε προς την εύκολη εξωτικοποίηση, αλλά, αντίθετα, ο Γουέιρ χτίζει τη σχέση του Ρόκι με τον Γκρέις με υπομονή, μέσα από μαθηματικά, ήχους, υλικά, πειράματα, παρεξηγήσεις, κοινό κίνδυνο και κοινή εργασία. Η φιλία τους που είναι η καρδιά του βιβλίου, προκύπτει μέσα από το απλούστερο και βαθύτερο πράγμα που μπορεί να ενώσει δύο νοήμονες υπάρξεις, την ανάγκη να λύσουν μαζί ένα πρόβλημα για να σώσουν τους κόσμους τους.
Και εδώ είναι που βρίσκεται και η πιο καθαρή αισιοδοξία του Γουέιρ, καθώς, σε ένα βιβλίο για το τέλος του κόσμου, η αφήγηση επιμένει να μη βυθίζεται στον κυνισμό αλλά επιλέγει να μιλήσει για συνεργασία, ευφυΐα, εμπιστοσύνη και θυσία. Αισιοδοξία γιατί, σήμερα, θα δυσκολευόταν κάνεις να πιστέψει ότι η ανθρωπότητα θα αντιδρούσε με την ταχύτητα, την αυτοπειθαρχία και την ορθολογικότητα που περιγράφει ο Γουέιρ μπροστά σε μια αντίστοιχη κρίση, ειδικά όταν η δική μας εποχή δείχνει ξανά και ξανά πόσο αργά, φοβικά και μικρόψυχα μπορούν να κινηθούν οι θεσμοί απέναντι σε απειλές που ήδη γνωρίζουν, όμως αυτή η σχεδόν αφελής πίστη στο καλύτερο δυνατό ανθρώπινο αντανακλαστικό αποτελεί και μέρος της γοητείας του βιβλίου. Ο Γουέιρ γράφει σαν να θέλει να υπενθυμίσει ότι η επιστημονική φαντασία δεν υπάρχει μόνο για να προβλέπει δυστοπίες, αλλά και για να διατηρεί ζωντανή την εικόνα ενός θετικού μέλλοντος που αξίζει να διεκδικηθεί.
Σε σχέση με τον άνθρωπο στον Άρη, οι αδυναμίες του βιβλίου παραμένουν αναγνωρίσιμες, με τη φωνή του Γκρέις συγγενεύει πολύ με τη φωνή του Μαρκ Γουάτνι και το καθαρτικό χιούμορ του να λειτουργεί άλλοτε απολαυστικά και άλλοτε κάπως μηχανικά, ενώ ταυτόχρονα αρκετοί δευτερεύοντες χαρακτήρες υπάρχουν κυρίως για να υπηρετήσουν τον μηχανισμό της πλοκής. Η ψύχρα υπολογιστική Στράτ ξεχωρίζει, γιατί ενσαρκώνει με ενδιαφέρον τρόπο τη σκληρή πλευρά της πολιτικής αναγκαιότητας, την ψυχρή αποφασιστικότητα ενός κόσμου που δεν έχει πια την πολυτέλεια να παριστάνει πως όλες οι επιλογές μπορούν να είναι καθαρές. Παρ’ όλα αυτά, το βιβλίο δεν στηρίζεται στην ψυχολογική πολυπλοκότητα των ανθρώπινων χαρακτήρων του, στηρίζεται στον ρυθμό, στην ιδέα, στην επιστημονική περιπέτεια και κυρίως στη σχέση Γκρέις και Ρόκι, η οποία καταφέρνει να γίνει απρόσμενα συγκινητική χωρίς να χάνει την παιγνιώδη, σχεδόν μαθητική χαρά της ανακάλυψης.
Το Αποστολή Χαίρε Μαρία είναι, τελικά, ένα από τα πιο απολαυστικά σύγχρονα δείγματα hard sci-fi, ένα βιβλίο που πατά γερά στην επιστήμη και ταυτόχρονα αφήνει χώρο για συναίσθημα, χιούμορ, φιλία και ελπίδα. Η δύναμή του βρίσκεται στην απλότητα της μεγάλης του ιδέας, ότι η νοημοσύνη έχει αξία όταν γίνεται γέφυρα, ότι η επιβίωση αποκτά νόημα όταν μοιράζεται, και ότι ακόμη και στο πιο βαθύ σκοτάδι του διαστήματος μπορεί να υπάρξει μια φωνή, παράξενη, μεταλλική, αστεία και συγκινητική, που να σου λέει πως δεν είσαι μόνος.
